Een interessante discussie over verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid is gaande in de katernen van het Financieele Dagblad. Op 28 augustus meldde de krant dat bij het UWV afgelopen zomer een groot automatiseringsproject is mislukt. Het spectaculaire bedrag van € 87 miljoen euro werd genoemd. Er wordt natuurlijk een ‘diepgravend onderzoek’ ingesteld, maar het UWV laat tussen de regels door al merken dat ze de regie volledig zijn kwijt geraakt. Als voorlopige verklaring wordt gedacht aan de grote hoeveelheid externe IT consultants die door de hele organisatie verspreid zitten. Het lastig daar goed de regie op de houden. Dit lijkt me een gelegenheids excuus, want dit mega project werd gestuurd door de directie. Hoe dan ook, de gevolgen zijn desastreus. Tijd, geld en reputatieschade is geleden en verhouding zijn verstoord.

Maar dan de reactie van de leverancier Logica. Wij hebben een prima systeem geleverd, het is alleen de vraag of het aan de ambities die het UWV heeft gesteld voldoet. Ongelofelijk cynisch en onverantwoordelijk. Nu heb ik me in het verleden vaak kritisch uitgelaten over publiek opdrachtgeverschap, maar er zitten wel twee kanten aan deze medaille. De opdrachtnemer heeft ook een (maatschappelijke) verantwoordelijkheid om op tijd in te grijpen als het project volledig dreigt te ontsporen. Zeker als de belangen zo groot zijn als bij het UWV. Ik ga er vanuit dat Logica alles juridisch waterdicht heeft afgetimmerd, maar ze voldoen daarmee nog niet aan hun verplichting als professioneel opdrachtnemer (of zoals David Maister het noemt, als vertrouwde adviseur). Er zal wel weer voor veel geld een onderzoek worden uitgevoerd en als het even tegenzit worden er ook mensen ontslagen (blamestorming). Logica kan niet vrij uit gaan. Ze zijn ook moreel verplicht om op te treden als de regie wegvalt (bijvoorbeeld stoppen of een evaluatie inlassen) en niet de klant alleen als melkkoe te zien.

De senior risico analist beroepsaansprakelijkheid Alex Kempe, van Nassau verzekeringen reageert op 30 augustus door te stellen dat dit een voorbode is op de volgende professionaliseringsslag in de ICT sector. We staan aan de vooravond van de claimcultuur. Ze stellen dat de ICT sector zich ook moet gaan verzekeren en dat de risico’s beter moeten worden afgedekt. Als het project uitloopt, dan lopen alle vervolgtrajecten zoals implementatie en after sales ook vertraging op. Nu betaald de klant de rekening, door de hoge risico opslag  op projecten (lees 100 procent) en gaat de opdrachtnemer vrij uit. De risico´s moeten beter verdeeld worden en opnemers moeten verplicht worden eerder op te treden als er ´geprutst´wordt. Vele rechtzaken zullen nog volgen….