Na een dag college geven over geld, inflatie en de kredietcrises had ik in de trein even tijd om na te denken. Ik las de Metro en de NRC Next van vandaag en mijn oog viel op een column van Jan Blokker. In een paar woorden verwoordde hij waar ik het de hele dag al over heb gehad.  Het vertrouwen in de banken moet helemaal niet worden hersteld. We moeten weer achterdochtig worden als beloftes worden gedaan die tegoed zijn om waar te zijn. In dit geval rentes van 5.25 procent of meer bij internet spaarbank Icesave, terwijl de rest van de markt daar ruim onderzit. Hoge rente betekent ook hoog risico. Niet piepen dus als het fout gaat.

Waarom worden rijke spaarders, die onverantwoorde risico nemen door in IJsland te bankieren gered door de Nederlandse Staat? Voor klein consumentenleed springt het Ministerie van Financiën of De Nederlandse Bank nooit in de bres. Blokker schrijft dat hij altijd met genoegen naar het leed van de schrapers, graaiers en krentenwegers mag kijken. Oh, is het gratis, doe er dan maar twee. U kent ze wel. Van die types die altijd voor een dubbeltje op de eerste rang willen zitten. De ernstige gevallen mogen hun leed komen etaleren in Tros Radar of Kassa. Ik ben het stiekem wel met Blokker eens. Laat de malafide banken maar gewoon failliet gaan. Maar ja, het is zo zielig voor de arme spaarders dat ze nu hun inleg kwijt zijn. Die hoorde je ook niet toen ze veel te hoge rentes opstreken. Wel de lusten, niet de lasten. Beetje kinderachtig.

De zaterdag Volkskrant stond ook bol van de verrassingen. Het meest schokkende nieuws was het verhaal van David Olsson, de president van de centrale bank in IJsland. De kop boven het artikel, president van centrale bank pleegde monetaire zelfmoord. Het is een klassieker.  Olsson heeft de meest elementaire functie van een centrale bankier verzaakt, namelijk toezicht houden. Hij had vorig jaar al kunnen weten dat de IJslanders nooit de garantieregelingen konden betalen van al die Engelse en Nederlandse internetspaarders. Uit te rekenen op de achterkant van een bierviltje.  Ongelovelijk. De ellende is IJsland is trouwen nog maar het begin. Er vallen nog veel meer lijken uit de kast, want het toezicht is categorisch slecht geregeld.

Verder werd deze ook duidelijk dat de gemeenten Goes en Amstelveen grote bedragen in IJsland sparen. En voor gemeenten gelden geen garantieregelingen. Waarschijnlijk raken ze miljoenen kwijt. Als je in Goes of Amstelveen woont zou ik liever vandaag dan morgen verhuizen, want er komt een enorme OZB verhoging aan.

De les van Jan Blokker is duidelijk. We moeten weer kritischer en alerter worden. Milton Friedman zei het al, there is no such thing as a free lunch.