Ondernemen in het hoger onderwijs wordt ontmoedigd

Wat is waarheid? was de titel van het afscheidscollege van prof. dr. Miel Otto vorig jaar. Vandaag heb ik me die vraag ook een paar keer gesteld. Een tijdje geleden werd ik ingehuurd om een vak te geven op een hogeschool. Keurig vervat in een contract. Een maand geleden stuurde ik een 1e factuur en die blijkt niet te worden betaald. De reden: uw VAR verklaring is niet dekkend voor de werkzaamheden die u verricht. Nu verwonder ik me al jaren waar nu weer de paarse krokodil rondzwemt, maar dit was toch wel een nieuwe ervaring.

De situatieschets: Ondernemer wordt ingehuurd voor hoger beroepsonderwijs

Enkele maanden geleden werd ik ingehuurd om een vak te geven op een Hogeschool. We hebben keurig afspraken gemaakt en dit vervat in een contract. Een maand geleden stuurde ik een 1e factuur en die blijkt niet te worden betaald. De reden: uw VAR verklaring is niet dekkend voor de werkzaamheden die u verricht. Het lijkt erop dat het beleid van het ministerie van OC&W en het ministerie van Financiën wringt. Nu verwonder ik me al jaren waar nu weer de paarse krokodil rondzwemt, maar dit was toch wel een nieuwe ervaring. Ik heb de volgende brief gestuurd naar het meldpunt Antwoord voor Bedrijven.

Het hogere beroepsonderwijs en ondernemerschap
Ondanks een dure campagne zijn vorig jaar 30(!) mensen uit het bedrijfsleven overgestapt naar het onderwijs. Dit indrukwekkende getal moet toch de beleidsmakers in Den Haag aan het denken zetten over de arbeidsmobiliteit van docenten. Zeker in het hogere beroepsonderwijs wordt er geschreeuwd om mensen uit de praktijk. Maar als die mensen zich dan vervolgens aanmelden, blijkt dat ze in de praktijk alleen maar als werknemer in loondienst aan de slag kunnen. Ja, zo wordt het vast wel wat met de verbinding onderwijs en bedrijfsleven. Het lijkt erop dat er frictie zit tussen beleid van het ministerie van OC&W en het ministerie van Financiën. Docenten zijn defacto loonslaven (is dat de uitleg van het beleid?)

De afdeling FEZ (financiële economische zaken)
Deze afdeling is brenger van de boodschap en voert slechts beleid uit wat ze met de Belastingdienst hebben afgesproken. De Belastingdienst op haar beurt beroept zich weer op een uitspraak van de Raad van State. Als de werkzaamheden een wezenlijk onderdeel van de bedrijfsvoering vormen, wordt er vanuit gegaan dat er sprake is van een gezagsverhouding. Degene die stelt dat daarvan geen sprake is, zal dit moeten aantonen aan de hand van de feiten en omstandigheden van de concrete situatie. Kortom, ondernemers kunnen niet lesgeven. Interessante uitwerking van kabinetsbeleid. Dit kneep zit hem hierin. Als ZZP’er mag ik wel ingehuurd worden als gastdocent of lesgeven bij het contractonderwijs. Als ik in het initiële onderwijs lesgeef als externe, dan dient dit expliciet vermeld te staan in mijn VAR verklaring. Dit lijkt me nogal een arbitrair onderscheid.

De Belastingdienst
De VAR verklaring is voornamelijk uitgevonden om het voor opdrachtgevers duidelijk te maken dat een externe leverancier daadwerkelijk een eigen onderneming heeft en dat de premies voor inkomsten en loonbelasting worden afgedragen. In mijn VAR wuo (winst uit onderneming) staat dat ik organisatie advies diensten lever. Het leek me breed genoeg geformuleerd om ook af en toe les te mogen geven. Dat is dus niet het geval. De Belastingsdienst heeft me vandaag geadviseerd om een extra VAR verklaring aan te vragen (wat ik inmiddels heb gedaan) voor mijn onderwijsactiviteiten. In plaats van het simpeler te maken, wordt er weer gestrooid met papier. En nu nog maar afwachten of de aanvraag wordt gehonoreerd. Als ze consequent zijn, dan wijzen ze het af. (zie uitspraak Raad van State).

Suggesties:

1. Geef hogescholen en universiteiten de ruimte om ZZP’ers in te huren voor (reguliere) onderwijsactiviteiten.
2. Stop met het triviale onderscheid van een gezagsverhouding. (zie eerdere opmerkingen)
3. Wil je ondernemers bij de onderwijspraktijk betrekken, maak dit dan ook mogelijk (pas de wet aan).

In afwachting van uw reactie.

PS. Ik ben vandaag maar akkoord gegaan met een aanpassing in het contract naar een tijdelijk dienstverband, anders heb ik volgend jaar nog steeds mijn geld niet…. Hoef ik hier tenminste geen BTW over af te dragen….