Monthly Archives: december 2008
Hoe ontwikkel je een community?
Het hype woord van 2008 is ongetwijfeld het woord community. We kennen ‘communities’ natuurlijk al lang, maar nu wordt het ook in professionele omgevingen serieus genomen. Op de pc begon het vroeger al met het programma ICQ, waarmee je met vrienden uit je netwerk online berichtjes kon sturen en ontvangen. Niet veel later werd dit natuurlijk allemaal verboden (ook een trend in 2008) door de IT managers bij bedrijven. Dit soort ‘spielerei’ leidt alleen maar af van het ‘echte werk’. Waarbij het natuurlijk opmerkelijk is dat de IT manager zich hier druk om maakt, maar dit terzijde. De opvolger van ICQ was MSN, wat onder de jeugd nog steeds een populair medium is. Ook hier zijn weer tegenbeweging. Zo bedacht Carola Eppink het programma MSNLock, wat tegenwoordig op de markt verkrijgbaar is onder de naam Benzoy (na een rechtzaak). Het programma is de oplossing tegen te veel chatten en internetten door kinderen. Zo lang je dit soort bewegingen waar neemt in de maatschappij kun je spreken van een fenomeen. Er zijn voor- en tegenstanders, maar het gaat niet meer weg.
Hoe nu verder met de netwerkorganisatie?
In de literatuur zijn geen nieuwe voorbeelden voorhanden van innovatief organiseren na 1995 (!). Specifiek: samenwerking in de productieketen. Wel worden iedere keer nieuwe management thema’s aangedragen, zoals kennismanagement, e-dienstverlening, rode en blauwe oceanen en natuurlijk sociale innovatie. Maar iets nieuws over innovatief organiseren vinden is behoorlijk lastig. Het meest recente voorbeeld over innovatief organiseren in de literatuur is de netwerk organisatie (De virtuele organisatie is een variant hierop). In een artikel genaamd Creating a strategic center to manage a web of partners (Lorenzoni, 1995) wordt een organisatie neergezet als een strategisch centrum wat zich bevindt in een netwerk van partners. De rol van een strategisch centrum is om de kritische partners te bespelen om uiteindelijk voor waardecreatie te zorgen (voor de klant). Klinkt mooi. Het belangrijkste punt is de onderlinge concurrentie. De zin ‘encourage rivalry between firms inside the network, in a possitive manner’ intrigeerde mij. Dit is een cruciaal punt, maar HOE DOE JE DAT DAN? Die vraag wordt niet beantwoord……
Arko van Brakel: (Pla)sterk leiderschap
Op 15 december betoogde Arko van Brakel (ondernemer en columnist bij het Financieele Dagblad) dat minister Plasterk zich nu eindelijk eens kan ontpoppen tot een leider. Hij heeft een gouden kans om het Nederlandse onderwijs naar de 21e eeuw te loodsen door te gaan investeren in wiki’s, blogs (in normaal Nederland, informatie delen). (Pla)sterk leiderschap tonen door de weerbarstige uitgevers, die niet meewerken en saboteren, te trotseren. Prima idee en alweer een pleidooi voor Schumpeteriaanse creatieve destructie. Maar destructie leidt tot weerstand, of niet? Plasterk doet er goed aan om het belachelijke uitgevers oligopolie eens goed onder druk te zetten. Uitgevers hebben jarenlang geld verdiend met lesmateriaal, wat eenmaal ontwikkeld nauwelijks onderhoud kende en elk jaar leidde tot gegarandeerde omzet (elk jaar moeten nieuwe leerlingen weer nieuwe boeken kopen). Er was geen enkele prikkel op de markt voor concurrentie of innovatie. Uitgeverijen zijn de spreekwoordelijke fat cats.
VU Centre for Entrepeneurship officieel geopend
Op 2 december was ik op de Vrije Universiteit bij de opening van het VU Centre for Entrepeneurship. Een mooier voorbeeld van ambidexteriteit kan ik niet bedenken. De spanning tussen wetenschap en bedrijfsleven wordt in dit centrum verenigd. Een mooie uitdaging voor prof. dr. Enno Masurel, die als directeur verantwoordelijk is voor het VU CfE. Dat hij zich zeer bewust is van deze spanning bleek wel uit de keuze voor de keynote speaker uit Ierland, prof. Pauric McGowan PhD (directeur Northern Ireland Centre for Entrepreneurship). McGowan vertelde de zaal hoe hij (met vallen en opstaan) de weerstand bij de wetenschappelijke gemeenschap heeft overwonnen (operate in stealth). Beide centres for Entrepeneurship gaan kennis en ervaringen uitwisselen. Ondernemerschap niet alleen maar is aangeboren, je kunt ook ondernemerschapsvaardigheden leren. Van de totale studentenpopulatie wordt uiteindelijk 10% ondernemer. Misschien kan dat percentage in de toekomst hoger worden.
Creatieve destructie slaat toe in de autoindustrie
Om iets nieuws te kunnen doen moet er eerst ruimte gemaakt worden. Dit is hoe de Oostenrijkste econoom Schumpeter creatieve destructie omschrijft. Niet leuk om te horen voor al die miljoenen mensen die in de nasleep van de kredietcrises binnenkort hun baan kwijt zullen raken, maar de oude auto industrie heeft lang genoeg aan het infuus van de overheid gelegen. Deze industrietak gaat nu ten onder aan het is falend beleid van de directies van GM, Ford en Chrysler. Ze hebben te weinig geïnvesteerd om aan de eisen van de nieuwe economie tegemoet te komen. Ze bleven maar grote, vieze, benzine slurpende auto’s produceren met oude technologie waar niemand op zat te wachten. Zelfs het mantra ‘Buy American’ kon ze niet meer redden. De dinosaurussen van de oude economie hebben verzuimd te innoveren en een innovatief business model te ontwikkelen, zoals bijvoorbeeld Tata Steel in India. Tata kwam vorig jaar met de goedkoopste auto ter wereld op de markt, de Tata Nano voor $ 2.500,-. Gisteravond kon de Amerikaanse Senaat het niet eens worden over een reddingsplan en waarschijnlijk is dat maar goed ook. Tijd om achterstallig onderhoud te plegen en ruimte te maken voor radicale innovatie!
Bert Overbeek: Heerlijk, de werkvloer op!
Afgelopen week viel een enveloppe in de bus met daarin de eerste druk van het boekje Heerlijk, de werkvloer op!, geschreven door Bert Overbeek. Bert is coach, schrijver, dichter en hoofdredacteur van Jongebazen.nl, de praktijk van het jonge leidinggeven. Het is een vlot geschreven boekje op basis van 14 jaar praktijktheorie opgedaan in een groot aantal bedrijven. Talrijke voorbeelden uit organisaties als de NS, KLM, Heineken Nederland passeren de revue. Niet om ze zwart te maken, maar vooral om te leren van hun ‘fouten’. Hij verwondert zich over het feit dat gedragsverandering in organisaties zo aan het toeval worden overgelaten. Bert formuleert het als volgt: Geen projectontwikkelaar zal bouwtekeningen ontwikkelen zonder de realisatieomgeving goed te kennen. Waarom doen we dat dan wel bij gedragsveranderingen?’ Terechte vraag, die na al die duizenden jaren advieservaring in Nederland en daarbuiten, nog steeds niet eenvoudig is te beantwoorden.
Gratis in de freeconomy
Gratis komt in vele vormen. Vorige week schreef ik al dat gratis het businessmodel van de toekomst is. Inmiddels heb ik 4 varianten kunnen vinden. Variant 1: Gratis iets weggeven en iets anders kunnen verkopen. Een beproefd recept wat we vandaag de dag kennen als het razor and blade businessmodel. Variant 2: Gratis iets weggeven en reclame maken voor andere producten/diensten. Het subsidie businessmodel. Variant 3: Gratis iets weggeven tegen marginale kosten, het netscape businessmodel en tenslotte variant 4: Gratis iets weggeven in ruil voor aandacht en prestige, het social networking businessmodel. Een vraag die zich opdringt is hoe je van het ene model kunt overstappen naar het andere model en of hier succesvolle voorbeelden van zijn.
Wist u dat?
Bron: YouTube, Did You Know 3.0 versie 2008
Gratis is het businessmodel van de toekomst
In Nederland zijn we dol op GRATIS. Massaal verzamelen we zegeltjes bij de supermarkt, Douwe Egberts punten worden al generaties van de pakken koffie en/of thee geknipt, Airmilespasjes zitten standaard in de portemonee, FreeBees sparen we bij het tanken, taartstempels bij de Multivlaai, visstempels bij de visboer, etc. Zolang het maar GRATIS is, dan doen we graag mee! Om te illustreren hoe gek we eigenlijk zijn, adviseer ik om eens op markplaats.nl het woord zegels in te typen. Er is een levendige handel in spaarzegels…..Tot voor kort waren deze ‘customer loyalty’ programma’s het domein van het MKB, maar sinds een paar weken verschijnen er zo links en rechts ook artikelen over Gratis als nieuw business model. In Management Team van afgelopen week stond een special over gratis producten en diensten en ook de Harvard Business Review van November heeft een artikel over het opnieuw uitvinden van het businessmodel. Na Freakonomics hebben we nu de Freeconomy. Waar wordt het geld verdiend?