Een half jaar geleden werd ons door het kabinet nog voorgehouden dat we er enorm goed voorstaan. “De Nederlandse economie is wel opgewassen tegen een stootje”, aldus minister Bos. Inmiddels is het besef doorgedrongen dat ook wij in Nederland niet een recessie kunnen tegenhouden. De prognose voor het komende jaar is 2% krimp van de economie. Het consumentenvertrouwen wordt voorzichtig beter, maar producenten zijn nog altijd somber. Elke dag zijn de onheilsberichten niet van de lucht. Wie RTL Z overdag bekijkt ziet het ene rampbericht naar het andere rampbericht op de tickertape door het beeld scrollen. Gisterochtend werden we getrakteerd op het nieuws dat ING en Philips respectievelijk 7.000 en 6.000 banen gaan schrappen. En, ING topman Tilmant vertrekt in verband met zijn gezondheid. Of dit waar is kan ik niet beoordelen, maar het is wel ongelukkig in een tijd waarin de organisatie behoefte heeft aan goed leiderschap. Bij ING gaat het om 5% van het totale personeelsbestand en de meeste ontslagen zullen vallen in Amerika. Als je een beetje door de cijfers heen kijkt, zou je kunnen stellen dat het eigenlijk niet eens onlogisch is dat er nu wordt gesaneerd. Er is natuurlijk een conjuncturele correctie (Het gecorrigeerde cijfer voor de recessie is dan 5% – 2%= 3%). Daarnaast wordt er vooral gekeken naar de korte termijn en wordt er gehakt in de vaste kosten, waarvan personeel een grote component is. In de nieuwsberichten is (helaas) geen informatie over de samenstelling van de geschrapte banen. Zijn dit lieden met schaarse kwaliteiten of zijn dit mensen waar de bank toch al vanaf wilde (ivm de fusie tussen ING en de Postbank)? En, welke kansen biedt de recessie nu er wat meer rek in de arbeidsmarkt lijkt te zitten? Kun je nu ergens goed(koop) je strategisch personeelsbeleid verzilveren?

De arbeidsmarkt
Wie de cijfers van het CPB bekijkt kan vaststellen dat de HRM uitdaging voor de komende 30 jaar zal bestaan uit het vinden en binden van gekwalificeerd personeel. De babyboomers stromen massaal uit en door de vergrijzing en het steeds langer studeren van mannen en vrouwen wordt de gemiddelde gezinssamenstelling steeds kleiner (Een gemiddeld gezin heeft 1,7 kind in Nederland). Van twee kanten treedt de krimp op, vergrijzing (verzilvering zeggen sommige economen) en ontgroening. De december raming 2008 van Coen Teulings (CPB) laat zien dat de werkloze beroepsbevolking in 2010 stijgt naar 6½, maar dit is een prognose over de hele beroepsbevolking. Nu is het de tijd om te onderzoeken om welke manier je jongst generatie kunt binden en boeien. Dat kan bijvoorbeeld via een flexibel arbeidscontract of een management trainee programma, waarbij de trainee niet in dienst treedt, maar een traineeship volgt bij een specialistisch bureau (bijvoorbeeld het I-enable programma van CIRM). Want, ondanks de recessie blijft er krapte op de arbeidsmarkt. In de VK banen van deze week staat een artikel over de ‘war on talent’. Met name briljante buitenlandse talenten.

Groene en grijze druk
De grafiek: Groene en grijze druk, 1950-2050 nader verklaart; laat zien dat de demografische druk (de som van de groene en de grijze druk), ondanks de toenemende vergrijzing, momenteel aanzienlijk lager is dan veertig jaar geleden of veertig jaar in de toekomst. Vooral na 2010 zal sprake zijn van een oplopende druk, die eind jaren dertig bijna even groot zal zijn als begin jaren zestig van de afgelopen eeuw. Al over tien jaar zullen in Nederland meer 65e verjaardagen worden gevierd dan 20e verjaardagen: de ‘uitstroom’ uit de potentiële beroepsbevolking zal dus groter worden dan de ‘instroom’, zeker als ook rekening wordt gehouden met het aantal sterfgevallen in de potentiële beroepsbevolking (momenteel bijna 25 duizend per jaar).

Wel zal in 2040 de samenstelling van het potentieel zorgbehoevende deel van de bevolking geheel anders zijn dan in 1960 (minder jongeren en meer ouderen), wat vooral gezien de hoge medische kosten die de grijze druk met zich meebrengt tot relatief veel hogere (overheids)uitgaven zal leiden. Pas na 2040 zal de bevolking weer ontgrijzen, als gevolg van de ontgroening in de afgelopen decennia. (bron: CBS)

De veeleisende generatie Y
Generatie Y (mensen die geboren zijn tussen 1978 en 1994) is veeleisend. Ze werken in eerste instantie voor het geld maar hechten daarnaast sterk aan uitdaging, sfeer en waardering. Dit maakt het lastig hen te werven. Maar nog veel belangrijker is, dat werkgevers zich meer dan ooit tevoren moeten richten op het vasthouden van hun werknemers. Want generatie Y is snel teleurgesteld en continu latent werkzoekend. Van de reeds werkende jongeren blijkt maar liefst 53 procent al tussen de twee tot vijf werkgevers te hebben gehad. Ook blijkt uit het onderzoek dat generatie Y lang niet zo homogeen is als voorgesteld wordt. Er zijn grote verschillen tussen mannen en vrouwen, diverse opleidingsniveaus en autochtonen en allochtonen. (bron: managersonline.nl)

Binden en boeiuh
Om meer te leren over de generatie Y is het interview met Rob Weinberg (1982), filosoof en opinie redacteur bij NRC Next buitengewoon interessant. Hij is o.a. auteur van het boekje Boeiuh, waarin hij zijn generatie typeert. Verplichte kost voor ondernemers.