Het was gisteren een enerverend dagje. De dag begon met een interview door Ingrid Koenen van de Cobouw over de concurrentiegerichte dialoog. Als beginnend onderzoeker mocht ik met haar sparren over de inkoop- en aanbestedingspraktijk en mijn kijk op de concurrentiegerichte dialoog en de nieuwe aanbestedingswet geven. Dat heb ik naar beste eer en geweten gedaan. De bouwfraude, de vertrouwensparadox en het risicomijdende gedrag van de overheid passeerde de revue en we hebben het vooral gehad over de opkomst van allianties om dit te doorbreken. Aanstaande zaterdag zal het artikeltje waarschijnlijk verschijnen. Vanmiddag nog even gebeld met de redactie van Optiek. De column over de nieuwe aanbestedingswet, die ik heb geschreven met Edwin Martherus, staat ook klaar om afgedrukt te worden.
Monthly Archives: juni 2009
Vertrouwen komt van twee kanten
Het onderwerp vertrouwen blijft zweven boven de aanbestedingspraktijk. Waarschijnlijk omdat we intuïtief wel weten dat dit de basis is voor succesvolle samenwerkingrelaties. Maar ja, voor je het weet wordt je beticht van vriendjespolitiek. Dit leidt tot angst en onzekerheid (bij inkopers en leveranciers). En zeker de perceptie van de inkoop- en aanbesteding praktijk in de media is niet bepaald rooskleurig. Niet altijd onterecht, maar succesvolle aanpakken zijn onderbelicht. Uit de feedbackformulieren van het jaarcongres van Pianoo kwam naar voren dat inkopers toch graag meer willen weten over het vormgeven van vertrouwen. Dit was mijn vertrekpunt voor de lunchlezing bij Pianoo. Ik begon met een plaatje van een vrouw die een bungy sprong maakt bij de Oribi Gorge (Zuid Afrika). Het is een metafoor voor de ‘leap of faith’. Je stapt namelijk van een klif af en stort 300 meter naar beneden, voordat je bungy koord je terug laat veren. Dit vereist enorm veel moed en vertrouwen. De mensen van bungy organisatie in de Oribi Gorge moeten dus betrouwbaar zijn. Wouter Stolwijk zag heel iets anders in het plaatje. Hij zag een zwarte man die een blanke vrouw van een klif af duwde. Zo zie je maar weer, verschillende percepties leiden al snel tot onbegrip en wantrouwen. Daarom begonnen we met wat oefeningen in vertrouwen.
David Schoorman: lessen in vertrouwen
Eind augustus 2003 volgde ik een summercoarse Interpersonal Leadership Skills (ILS) bij TIAS. De hoofdspreker van professor F. David Schoorman, een Amerikaan met een Nederlandse achternaam. In 2007 is hij nog onderscheiden door de Academy of Management met een Distinguished Educator Award. De eerste dag van het programma bestond uit de blokken Interpersonal Leadership Skills, Group Dynamics and conflict resolution en Implications for interpersonal leadership. De volgende twee dagen gingen vooral over Negotiation and conflict resolution en Power and leadership. Ik moest hier vanmorgen aan terugdenken toen ik een oefening aan het bedenken was voor de Pianoo lunchsessie. Een van de centrale adviezen die ik van David Schoorman heb geleerd is: Vertrouwen is de bereidheid om risico’s te durven nemen in een relatie. Dit is eigenlijk de kern van mijn betoog voor volgende week.
Misleid door het toeval
Het boek Fooled by Randomness van Nassim Nicolas Taleb is eindelijk ook in het Nederlands verkrijgbaar onder de titel Misleid door het toeval. Taleb is iemand van de buitencategorie. Intellectueel, streng, onconventioneel en onafhankelijk. Hij heeft dit boek geschreven op basis van eigen ervaring, reflectie (logische gedachte experimenten), eindeloze gesprekken met eet- en correspondentie vrienden en het voortdurende gesprek met zijn goede vriend David Kahneman. Kahneman is de pionier van de ideeën over irrationeel gedrag in een onzekere situatie. Voor mij leest het als een voorloper op zijn boek de Zwarte Zwaan uit 2008. De boodschap van dit boek omschrijft Taleb als: "Het toeval speelt een grotere rol dan we denken". Als lezer moet ik vaak grinniken om zijn betoogtrant, wat het midden houdt tussen verontwaardiging en verbazing. Continue hamert hij op zelfbedrog, halve waarheden, slordig denken, vooroordelen en beperkte kennis.
Pianoo lunchlezing ‘vertrouwen komt van twee kanten’
Een actueel thema binnen de aanbestedingspraktijk is de spanning tussen vertrouwen en controle. Dit bleek ook weer uit de feedback van bezoekers aan het jaarcongres van Pianoo 2009. Op 23 juni 2009 geef ik een lunchlezing van 12.30 tot 13.30 in de Malietoren in Den Haag over de spanning tussen vertrouwen en controle binnen de inkoop- en aanbestedingspraktijk. Vanuit een heel ander perspectief zal ik kijken naar de aanbestedingspraktijk en probeer ik vooral de deelnemers aan het denken te zetten.
Wat is de vertrouwensparadox?
- Hoe geeft u samenwerkingsrelaties met de markt in de praktijk vorm?
- Hoe vaak verplaatst u zich in positie van leveranciers en zoekt u regelmatig de dialoog?
- Kijkt de overheid met haar inkoop- en aanbestedingspraktijk wel door de juiste bril?
Aanmelden kan hier.
Nieuwe aanbestedingswet: vrijblijvendheid of verrijking?
Momenteel loopt een consultatieronde voor de nieuwe aanbestedinsgwet. Diverse brancheorganisaties hebben al een standpunt geformuleerd en gepubliceerd. Afgelopen week werkten Eugène Lobry, Edwin Martherus en ik aan een reactie. Omdat we als zelfstandige adviseurs ook vaak worden geconfronteerd met opmerkelijke aanbestedingspraktijken waren we gemotiveerd om een voorzet te schrijven voor het dagelijks bestuur van de Ooa. Daarnaast hebben Edwin en ik samen een opinie stukje geschreven voor de rubriek Optiek van het Financieele Dagblad. Veel gehoorde klachten gaan over disproportionele eisen op het gebied van omzet of kwaliteit. Kleintjes worden hierdoor op voorhand buitenspel gezet. Gezien het steeds grote wordende aantal ZZP’ers (meer dan 800.000) zal de overheid zich hierop moeten bezinnen. We gaan er niet vanuit dat het altijd kwade opzet is en zien veel in een dialoog tussen inkopers en branche-organisaties. Opbouwende kritiek ligt politiek nog erg gevoelig en de kans op polarisatie is natuurlijk groot. Toch hebben we vier adviezen weten te formuleren, die met name ook meer kansen bieden voor de MKB markt en ruimte geven voor creativiteit en innovatie. Een beetje creatieve destructie leidt al snel tot economisch ontwikkeling. Ook niet onbelangrijk is het werken aan herstel van vertrouwen. Wij willen hier graag een bijdrage aan leveren.
Stemwijzer, kieskompas, stemkompas en nog 10 varianten
Vanochtend weer mijn burgerplicht gedaan. Gestemd voor het Europese Parlement. Maar liefst 25 afgevaardigden uit Nederland nemen zitting in het immense Europese Parlement met maar liefst 736 zetels. Het is ook raadzaam om vooraf eens uit te zoeken bij welke politieke familie de partij van je voorkeur zich heeft aangesloten. Dit kan nog wel eens tot heroverwegingen leiden. Maar, de meeste mensen zijn volledig het spoor bijster. Het Instituut voor Politiek en Publiek (IPP) berichtte deze week dat de kiezer verzuipt in het aantal beschikbare kieswijzers. Volgens de laatste tellingen zijn er 12 (!) in omloop. Vanochtend kreeg ik nog een tip. Om uiteenlopende redenen is er bij diverse belangenorganisaties de behoefte om een eigen stemwijzer te hebben. Ik zal wel weer enorm kortzichtig zijn door te denken dat je vooral een stemwijzer invult, omdat je wilt weten welke partij het beste past bij je eigen opvattingen. En ik ben niet de enige die dit vind. 750.000 Nederlanders gingen mij voor. Verwarrend is het wel. Ik heb 3 verschillende kieswijzers ingevuld, met 3 keer een ander stemadvies. Vanmorgen kreeg ik een klassiek invouwblad, ter grootte van een krant en kon op de ouderwetse manier (met een rood potlood) een vakje inkleuren. Je hebt direct het gevoel van vooruitgang…..
Stille reserves
Vandaag ontving ik een brief van Ronald Plasterk, waarin ik werd aangesproken als stille reserve. Vroeger heb ik geleerd dat een stille reserve het verschil is tussen de werkelijke waarde en de boekwaarde, maar dat werd hier niet bedoeld. Stille reserves zijn personen die wel over een onderwijsbevoegdheid beschikken, maar nu niet in het onderwijs werkzaam zijn. Het ministerie wil graag weten hoe ze leraren kunnen behouden of opnieuw enthousiast maken voor een baan in het onderwijs. Nou , dat zal een aardig mailing zijn geweest, want ik kom vaak mensen tegen die wel een onderwijsbevoegdheid hebben, maar nooit meer in het onderwijs willen werken. Vooral de ICT- branche en organisatieadviesbureaus worden bevolkt door ex-leraren. Dit was een mooie gelegenheid om eens te kijken wat de minister nu wilde weten en of ik hier een zinnige bijdrage aan kan leveren.