Ter voorbereiding op het boek project waar ik samen met de hoofdredacteur van Innovatief Organiseren aan werk, ben ik aan het inlezen. Zojuist heb ik het boek blink, the power of Thinking without Thinking, van Malcolm Gladwell gelezen. Om te beginnen, Gladwell schrijft zeer toegankelijk. Als je hem al eens hebt horen praten, dan kun je zijn stem horen terwijl je leest en voor je het weet ben je al halverwege het boek. In blink neemt hij ons mee in de wereld van het ‘onbewuste weten’. Hoewel het boek soepel leest, laat het mij wel een beetje met een onbestemd gevoel achter. Ik begon me steeds meer af te vragen wat nu de bedoeling was van Gladwell en of hij ook nog eens kritisch ging reflecteren op al zijn anekdotes en bevindingen. Persoonlijk vind ik dat hij hierin onvoldoende is geslaagd. De managementsamenvatting met de belangrijkste lessen en adviezen komt niet goed uit de verf (er is wel een hoofdstuk conclusies). Andere recensenten zijn unaniem positief (behalve Coert Visser).
Op blz. 14 en 15 kondigt hij drie vragen aan die hij met het boek wil beantwoorden;
- vraag 1. De lezer ervan te overtuigen van het simpele feit dat beslissingen die binnen een paar seconden worden genomen, net zo waardevol zijn als voorzichtige en weloverwogen beslissingen.
- vraag 2. Wanneer we op onze instincten kunnen vertrouwen en wanneer we onze instincten moeten wantrouwen?
- vraag 3. Hoe de lezer ervan te overtuigen dat eerste indrukken kunnen worden ontwikkeld en beheerst.
Hij begint met de aankoop door het Getty Museum van een standbeeld (een Kouros). Het was volgens de Getty experts een zeldzame vondst. Totdat er een kunsthandelaar toevallig langskomt en binnen een oogopslag ziet dat het een vervalsing is. Hij wordt er letterlijk onpasselijk van. Als lezer ben je meteen geboeid. Wauw, hoe kan dat? Wat kan die kunsthandelaar, wat een team van experts in maanden niet kan vaststellen? Zo ook een experiment met gokkers. Ze krijgen 2 pakken rode kaarten en 2 pakken blauwe kaarten. Ze weten onbewust na 8 kaarten te hebben gespeeld al dat er iets aan de hand is en passen hun gok strategiën aan. terwijl ze het bewust pas na 40 kaarten weten. En natuurlijk het verhaal van de codering van een gesprek tussen getrouwde stellen. Aan de hand van 15 minuten video opname over een willekeurig onderwerp, kan de onderzoeker met 95% betrouwbaarheid voorspellen of de stellen over 5 jaar nog steeds getrouwd zijn. Een ander experiment leert de lezer, dat we binnen 2 seconden vaststellen of iemand een goede docent is (zelfs zonder geluid). Ons brein is blijkbaar ingericht om subtiele hints en aanwijzingen op te pakken, die de zelfde resultaten opleveren als grondig bestudeerde experimenten. Ja, was het maar zo simpel.
Wat te denken van het tragische voorbeeld van een man die door drie agenten wordt neergeschoten, omdat ze dachten dat hij een wapen trok (in werkelijkheid zijn portemonnee). De beslissing om te schieten werd genomen ‘in the blink of an eye’. Dit probleem kom je ook tegen in het boek van Michael Shermer in Mind of the Market, waarin hij evolutionaire economie behandeld. Ons brein is ontwikkeld in een omgeving om grassprietjes van bergen te onderscheiden, niet om moleculen van sterrenstelsels te onderscheiden. En daar komt het probleem van de bounded rationality om de hoek kijken. Risico’s en waarschijnlijkheden inschatten is niet ons sterkste punt.
Mijn conclusie, Gladwell is een smooth talker. Hij belooft veel, maar maakt het in dit boek niet waar.
| Titel: | blink, the Power of Thinking without Thinking |
| Auteur: | © 2007 Malcolm Gladwell, New York |
| ISBN-13: | 978-1586217198 |