De AFM gaat vanaf 1 april 2009 een volstrekt zinloze open deur waarschuwing verplicht stellen voor kredietverstrekkers. Maar waarom?
Category Archives: In de media
Vertrouwen in organisaties: weg met de hufterigheid
Economie is een sociale wetenschap. De productie, distributie en consumptie van goederen en diensten worden bestudeerd. De basis van economie is niet gebaseerd op bezit of financiële middelen, maar op vertrouwen. En dat is nou precies het probleem. Elke dag stromen de horror berichten over ons beeldscherm. Kredietcrisis links, massaontslag rechts. Het laatste is een normaal gevolg van een economische cyclus (na hoogconjunctuur komt een recessie). De eerste is niet waar. We hebben helemaal geen kredietcrisis. Er is nog nooit zoveel geld beschikbaar geweest in de afgelopen 20 jaar. Door alle nationalisaties en financiële injecties door overheden zwemmen we in het geld. Het probleem is veel fundamenteler. Er is sprake van een institutionele vertrouwenscrisis. Banken en verzekeraars houden elkaar in de wurggreep en willen elkaar onderling geen krediet meer verstrekken. De ‘gentlemen’ komen niet meer tot ‘agreements’. Daarom maakt minister Bos ook zulke curieuze afspraken. De ING moet beloven om 25 miljard Euro extra krediet te verstrekken (ik vermoed dat hier de subprimes uit Amerika mee worden afgerekend). Het systeem moet weer op gang komen, maar daar is het beschikbaar stellen van geld niet genoeg voor. Er is leiderschap voor nodig. Daarnaast moeten we ook eens kijken naar de groter economisch golf (ook wel de Kondratieff cyclus). Het is tijd voor innovatie en herstel van vertrouwen en we staan nog maar aan het begin.
Generatie Y goedkoop boeiuh tijdens de recessie
Een half jaar geleden werd ons door het kabinet nog voorgehouden dat we er enorm goed voorstaan. “De Nederlandse economie is wel opgewassen tegen een stootje”, aldus minister Bos. Inmiddels is het besef doorgedrongen dat ook wij in Nederland niet een recessie kunnen tegenhouden. De prognose voor het komende jaar is 2% krimp van de economie. Het consumentenvertrouwen wordt voorzichtig beter, maar producenten zijn nog altijd somber. Elke dag zijn de onheilsberichten niet van de lucht. Wie RTL Z overdag bekijkt ziet het ene rampbericht naar het andere rampbericht op de tickertape door het beeld scrollen. Gisterochtend werden we getrakteerd op het nieuws dat ING en Philips respectievelijk 7.000 en 6.000 banen gaan schrappen. En, ING topman Tilmant vertrekt in verband met zijn gezondheid. Of dit waar is kan ik niet beoordelen, maar het is wel ongelukkig in een tijd waarin de organisatie behoefte heeft aan goed leiderschap. Bij ING gaat het om 5% van het totale personeelsbestand en de meeste ontslagen zullen vallen in Amerika. Als je een beetje door de cijfers heen kijkt, zou je kunnen stellen dat het eigenlijk niet eens onlogisch is dat er nu wordt gesaneerd. Er is natuurlijk een conjuncturele correctie (Het gecorrigeerde cijfer voor de recessie is dan 5% – 2%= 3%). Daarnaast wordt er vooral gekeken naar de korte termijn en wordt er gehakt in de vaste kosten, waarvan personeel een grote component is. In de nieuwsberichten is (helaas) geen informatie over de samenstelling van de geschrapte banen. Zijn dit lieden met schaarse kwaliteiten of zijn dit mensen waar de bank toch al vanaf wilde (ivm de fusie tussen ING en de Postbank)? En, welke kansen biedt de recessie nu er wat meer rek in de arbeidsmarkt lijkt te zitten? Kun je nu ergens goed(koop) je strategisch personeelsbeleid verzilveren?
Topmanagers vallen door de mand
De positie van de topmanagers staat sinds de kredietcrisis in een ander daglicht. Lange tijd kon men zich bezig houden met strategie en groei van de organisatie. Visionaire kwaliteiten en leiderschap stonden buiten kijf. Als de ambities vervolgens niet werden waargemaakt, dan werd er een persbericht uitgedaan of werd dit tijdens een algemene aandeelhouders vergadering gepareerd. De bonussen bleven natuurlijk intact en men ging weer over tot de orde van de dag. Zonnekoning gedrag dus. In het afgelopen jaar is het snel bergafwaarts gegaan met de economische conjunctuur (we hebben nu officieel 2% krimp) en dat is lang niet meer voorgekomen. Topmanagers moeten nu noodgedwongen maatregelen nemen en hun leiderschapskwaliteiten worden voor het eerst echt op de proef gesteld. Vandaag verscheen een persbericht van Booz & company die thema heeft onderzocht. Eenderde deel van de topmanagers is sceptisch of de eigen plannen daartoe wel goed genoeg zullen blijken te zijn. Nog eens 46% van alle respondenten twijfelt eraan of het bedrijf de leiderschapskwaliteiten in huis heeft om de plannen in de organisatie door te voeren, los van het feit of ze de plannen goed vinden of niet. Kortom, fear, uncertainty and doubt. Een groot deel van de topmanagers valt nu dus door de mand.
Arko van Brakel: (Pla)sterk leiderschap
Op 15 december betoogde Arko van Brakel (ondernemer en columnist bij het Financieele Dagblad) dat minister Plasterk zich nu eindelijk eens kan ontpoppen tot een leider. Hij heeft een gouden kans om het Nederlandse onderwijs naar de 21e eeuw te loodsen door te gaan investeren in wiki’s, blogs (in normaal Nederland, informatie delen). (Pla)sterk leiderschap tonen door de weerbarstige uitgevers, die niet meewerken en saboteren, te trotseren. Prima idee en alweer een pleidooi voor Schumpeteriaanse creatieve destructie. Maar destructie leidt tot weerstand, of niet? Plasterk doet er goed aan om het belachelijke uitgevers oligopolie eens goed onder druk te zetten. Uitgevers hebben jarenlang geld verdiend met lesmateriaal, wat eenmaal ontwikkeld nauwelijks onderhoud kende en elk jaar leidde tot gegarandeerde omzet (elk jaar moeten nieuwe leerlingen weer nieuwe boeken kopen). Er was geen enkele prikkel op de markt voor concurrentie of innovatie. Uitgeverijen zijn de spreekwoordelijke fat cats.
VU Centre for Entrepeneurship officieel geopend
Op 2 december was ik op de Vrije Universiteit bij de opening van het VU Centre for Entrepeneurship. Een mooier voorbeeld van ambidexteriteit kan ik niet bedenken. De spanning tussen wetenschap en bedrijfsleven wordt in dit centrum verenigd. Een mooie uitdaging voor prof. dr. Enno Masurel, die als directeur verantwoordelijk is voor het VU CfE. Dat hij zich zeer bewust is van deze spanning bleek wel uit de keuze voor de keynote speaker uit Ierland, prof. Pauric McGowan PhD (directeur Northern Ireland Centre for Entrepreneurship). McGowan vertelde de zaal hoe hij (met vallen en opstaan) de weerstand bij de wetenschappelijke gemeenschap heeft overwonnen (operate in stealth). Beide centres for Entrepeneurship gaan kennis en ervaringen uitwisselen. Ondernemerschap niet alleen maar is aangeboren, je kunt ook ondernemerschapsvaardigheden leren. Van de totale studentenpopulatie wordt uiteindelijk 10% ondernemer. Misschien kan dat percentage in de toekomst hoger worden.
Gerrit Zalm: de moeilijkste managementklus ooit in Nederland
Deze uitspraak is van hoogleraar economie Arnoud Boot. De ronkende kop staat met chocolade letters boven de economie katern van Volkskrant van afgelopen zaterdag, met daaronder een foto van vice premier Wouter Bos tijdens de persconferentie over de samenvoeging van Fortis Nederland en ABN AMRO. Wat is er aan de hand? Het artikel beschrijft summier de opgave van de nieuwe topman van Fortis Nederland/ABN AMRO. En die topman heet Gerrit Zalm. Zalm is nog maar net financieel directeur bij DSB Bank, maar Dirk Scheringa laat hem ‘in het lands belang’ gaan. Bos heeft ervoor gekozen om zijn oude leermeester te vragen om de twee genationaliseerde banken te integreren, saneren en uit de bouwen tot een internationale levensvatbare bank. Dit is tegen de wil van de directies van ABN AMRO en Fortis Nederland. Bos kan daarom wel wat hulp gebruiken, want hij heeft de belastingbetaler beloofd dat de kapitaalinjecties (16 miljard euro) van de Staat rendement gaat opleveren (Concreet: de nieuw te vormen bankencombinatie wordt op termijn met winst verkocht). De enige succesvolle ervarings-deskundige is Gerrit Zalm. Hij nationaliseerde destijds KPN en heeft het met winst verkocht (ik geloof 13% rendement per jaar). Maar, wat maakt deze klus de moeilijkste managementklus ooit in Nederland?
Barack Obama: de onmogelijke opdracht
Vanmorgen werd rond een uur of 5 bekend dat Barack Obama de nieuwe president wordt van de Verenigde Staten van Amerika. Op 25 januari 2009 wordt hij officieel geïnstalleerd. De campagne slogan van Obama is ‘Change we can believe in’. Nu heb ik afgelopen maandag Ben Tiggelaar zien optreden en die stelt dat 95% van ons gedrag op de automatische piloot gaat en slechts 5% door onze ratio (wilsbeslissingen). De slogan van Obama wordt door de wetenschap dus niet ondersteund. Obama ziet dit zelf waarschijnlijk ook wel in en neemt nu alvast wat voorschotjes. Zo zei hij tijdens z’n campagne: I am not a perfect man. Vanmorgen zei hij tijdens zijn overwinningstoespraak: ‘Change will not happen in 1 year, maybe not even in one term’. Op het gebied van het management van verwachtingen is hij dus uitstekend bezig. Maar, kan hij wel succesvol worden?
Winnaars van de prof. dr. Willem F.G. Mastenbroek prijs 2008
Gistermiddag was het jubileumcongres Managementsite 10 jaar, de trends en tips op Kasteel Nijenrode. Aan het einde van de middag werd voor het eerst de prof. dr. Willem F.G. Mastenbroek publicatieprijs 2008 uitgereikt door de juryvoorzitter prof. dr. Lisa van der Bunt. Samen met collega redacteur Edwin Lambregts van weblog Innovatief Organiseren.nl ben ik in de prijzen gevallen. Ons prijswinnende artikel heet succesvolle innovatie is een vliegwiel met drie motoren. Wij zijn natuurlijk zeer trots en willen hierbij drs. Koen Eising MMC bedanken voor zijn deskundige commentaar tijdens de totstandkoming van dit artikel. Graag willen we ook de andere twee prijswinnaars feliciteren met hun prestaties.
Publiek opdrachtgeverschap staat nog in de kinderschoenen
Gistermiddag was er een reportage van RTL Nieuws over gemeentes die kampen met de vele miljoenen aan tegenvallers bij bouwprojecten. Hun onderzoek onder 30 bouwprojecten wees uit dat het hier een structureel en landelijk probleem betreft. Veel bouwprojecten vallen fors duurder uit vanwege gestegen bouwkosten, slechte planning en ambtelijke en bestuurlijke fouten. De kroon spant de bouw van een parkeergarage in Rotterdam aan het Museumplein. De parkeergarage wordt in de media cynisch de ‘blunderput’ genoemd en op internet houdt het AD er zelfs een dossier blunderput op na. De bouwfraude enquête ligt ons nog vers in het geheugen. Toen stonden de bouwbedrijven in het beklaagdenbankje. Nu zijn de rollen omgedraaid en staan de wethouders en ambtenaren in de schijnwerper. Tijd om nog eens aandacht te vragen voor publiek opdrachtgeverschap.