Puyt Consultancy » bedrijfsvoering

De ruilrelatie staat dubbel onder druk

Richard Puyt — Tue, 11 Aug 2009 14:43:05 +0000

De afdeling werving en selectie (W&S) vraagt zich af hoe ze nieuwe medewerkers kunnen binden en boeien. Een klassiek HRM vraagstuk. Het Bolweg model (waarover HR vakbroeders het niet eens zijn of dit wel of niet een model is) beschrijft de klassieke individuele arbeidsrelatie aan de hand van een ruil-, samenwerking- en gezagsrelatie op basis van kapitaal en arbeid. Organisaties zijn vrijheidsbeperkende instellingen en als compensatie voor dit ongemak krijg je salaris. De democratische samenwerkingsrelatie en de autoritaire gezagsrelatie zijn goed te begrijpen. Maar de ruilrelatie verdient extra aandacht.

De ruilrelatie
Het is namelijk meer dan salaris voor geleverde arbeid (of vrijheidsbeperking). Het gaat ook over een psychologisch contract. Om de werknemer voor een langere tijd te binden (wat goed is voor de efficiency van de bedrijfsvoering) is commitment, aandacht en het creëren van een gevoel van verbondenheid belangrijk. Nu er economische tegenwind is, hoor ik managers de volgende bezuinigingen afkondigen; geen externe opleidingen, geen salarisverhogingen, tijdelijke contracten worden niet voortgezet en een wervingsstop. De werkgevers laten duidelijk blijken dat de generatie Y de klappen mag incasseren. Generatie Y had toch al moeite met binding en wordt hierin alleen maar in bevestigd. Hiermee komt de ruilrelatie dubbel onder druk te staan. Jong talent rent direct weg bij de minste of geringste weerstand. Kortom, dit is een contraproductieve situatie. Wat is in tijden van recessie nu verstandig HRM beleid en hoe voorkom je dat HRM beleid pro-cyclisch blijft?

Geef medewerkers vertrouwen

Richard Puyt — Fri, 06 Mar 2009 14:22:17 +0000

Ruim 2 jaar schrijf ik op diverse weblogs over slimmer werken, dynamisch managen en innovatief organiseren. Hoe het toch komt dat nota bene de overheid met beloning en bestraffing prikkels moet komen om de prikklokmentaliteit uit 1900 (ten tijde van Taylor en Fayol) er uit te slaan? Eduard Schaepman, directeur van Regus Benelux, pleit voor acte de présence geven op een netwerkborrel. Want: “Bedrijfsgebouwen zijn niet altijd de meest efficiënte instanties als je productiviteit wilt stimuleren.” (bron mt.nl).

Prikklok mentaliteit
In een eerdere gastcolumn over antifile bonussen heb ik het ook al eens aangekaart, maar de bazen blijven bij voorkeur wijzen naar onwillige medewerkers. Begin november 2008 was er een uitzending op BNR met weer een discussie over rekeningrijden, bonussen voor buiten de spits rijden en kortingen voor het rijden met auto’s met de juiste milieulabels. De overheid moet dus blijkbaar gaan afdwingen dat we gespreid moeten gaan werken en dat we niet meer allemaal als kuddedieren om 08.00 AM in de rij bij de koffie automaat staan. Terwijl iedereen weet dat een goede werknemer zijn werk afkrijgt, onafhankelijk van in- of uitklokken. Kantooruren zijn handig om aan te houden in verband met bereikbaarheid, maar bedrijfsgebouwen zijn niet altijd de meest efficiënte instanties als je productiviteit wilt stimuleren. Naast de faciliteiten waar ze in voorzien, veroorzaken ze ook een hoop stress: reistijd en file-ergernis, koffieleuten uit beleefdheid, eindeloze vergaderingen en onnodig overleg.

Vertrouwen
Managers in het algemeen en jonge managers in het bijzonder moeten weten dat ze op output moeten sturen en niet op aanwezigheid. Hoe en wanneer medewerkers hun werk doen is niet zo heel interessant (natuurlijk hangt het wel af van het type werk wat je doet). Het feit dat je aanwezigheid kunt registreren (met elektronische pasjes) zegt nog niets over de productiviteit. Dat is het verkeerde soort spreadsheet management. Geef medewerkers vertrouwen en je zult zien dat mensen meer plezier krijgen in het werk. Dat is goed voor de medewerkers en het verhoogt de productiviteit.

Leuker kunnen we het niet maken

Richard Puyt — Thu, 05 Mar 2009 12:30:45 +0000

Bellen met de Belastingdienst is altijd een uitdaging. Sinds de invoering van het landelijke nummer 0800-0543 (beter bekend als de belastingtelefoon) wordt je door een wirwar van menu’s en niet bereikbare medewerkers gestuurd. Zo probeer ik al twee dagen tevergeefs contact te krijgen met een medewerker (optie 4,4). Al onze medewerkers zijn in gesprek, probeer het later nog eens. De verbinding wordt nu verbroken…(tuut, tuut, tuut)….

Als alternatieve strategie ben ik maar willekeurig een menu keuze gaan maken, in de hoop iemand aan de lijn te krijgen. Ondertussen heb ik geloof ik wel een extra set formulieren aangevraagd, maar dat mag te pret niet drukken. Als je dan iemand spreekt, dan is het niet mogelijk om doorverbonden te worden met de backoffice (wij hebben geen rechtstreekse nummers…). Ook al kun je de naam, locatie, kamernummer en het hele dossier citeren. Het hoogst haalbare resultaat is een telefonische notitie, zodat ‘iemand’ van de afdeling binnen 3 werkdagen terugbelt. Je mag nog wel zeggen of dit s’ochtends of s’middags is. Dit is het voorland van alle KCC die nu bij gemeentes worden ingevoerd. Alles in het kader van efficiency en natuurlijk klantvriendelijkheid, maar in de praktijk zal dit zwaar tegenvallen. De klant/burger moet flink op afstand gehouden worden.De eerste steekproeven wijzen dit ook uit. De Belastingdiens, leuker kunnen we het niet maken, wel ………

Generatie Y goedkoop boeiuh tijdens de recessie

Richard Puyt — Tue, 27 Jan 2009 14:55:36 +0000

Een half jaar geleden werd ons door het kabinet nog voorgehouden dat we er enorm goed voorstaan. “De Nederlandse economie is wel opgewassen tegen een stootje”, aldus minister Bos. Inmiddels is het besef doorgedrongen dat ook wij in Nederland niet een recessie kunnen tegenhouden. De prognose voor het komende jaar is 2% krimp van de economie. Het consumentenvertrouwen wordt voorzichtig beter, maar producenten zijn nog altijd somber. Elke dag zijn de onheilsberichten niet van de lucht. Wie RTL Z overdag bekijkt ziet het ene rampbericht naar het andere rampbericht op de tickertape door het beeld scrollen. Gisterochtend werden we getrakteerd op het nieuws dat ING en Philips respectievelijk 7.000 en 6.000 banen gaan schrappen. En, ING topman Tilmant vertrekt in verband met zijn gezondheid. Of dit waar is kan ik niet beoordelen, maar het is wel ongelukkig in een tijd waarin de organisatie behoefte heeft aan goed leiderschap. Bij ING gaat het om 5% van het totale personeelsbestand en de meeste ontslagen zullen vallen in Amerika. Als je een beetje door de cijfers heen kijkt, zou je kunnen stellen dat het eigenlijk niet eens onlogisch is dat er nu wordt gesaneerd. Er is natuurlijk een conjuncturele correctie (Het gecorrigeerde cijfer voor de recessie is dan 5% – 2%= 3%). Daarnaast wordt er vooral gekeken naar de korte termijn en wordt er gehakt in de vaste kosten, waarvan personeel een grote component is. In de nieuwsberichten is (helaas) geen informatie over de samenstelling van de geschrapte banen. Zijn dit lieden met schaarse kwaliteiten of zijn dit mensen waar de bank toch al vanaf wilde (ivm de fusie tussen ING en de Postbank)? En, welke kansen biedt de recessie nu er wat meer rek in de arbeidsmarkt lijkt te zitten? Kun je nu ergens goed(koop) je strategisch personeelsbeleid verzilveren?

De arbeidsmarkt
Wie de cijfers van het CPB bekijkt kan vaststellen dat de HRM uitdaging voor de komende 30 jaar zal bestaan uit het vinden en binden van gekwalificeerd personeel. De babyboomers stromen massaal uit en door de vergrijzing en het steeds langer studeren van mannen en vrouwen wordt de gemiddelde gezinssamenstelling steeds kleiner (Een gemiddeld gezin heeft 1,7 kind in Nederland). Van twee kanten treedt de krimp op, vergrijzing (verzilvering zeggen sommige economen) en ontgroening. De december raming 2008 van Coen Teulings (CPB) laat zien dat de werkloze beroepsbevolking in 2010 stijgt naar 6½, maar dit is een prognose over de hele beroepsbevolking. Nu is het de tijd om te onderzoeken om welke manier je jongst generatie kunt binden en boeien. Dat kan bijvoorbeeld via een flexibel arbeidscontract of een management trainee programma, waarbij de trainee niet in dienst treedt, maar een traineeship volgt bij een specialistisch bureau (bijvoorbeeld het I-enable programma van CIRM). Want, ondanks de recessie blijft er krapte op de arbeidsmarkt. In de VK banen van deze week staat een artikel over de ‘war on talent’. Met name briljante buitenlandse talenten.

Groene en grijze druk
De grafiek: Groene en grijze druk, 1950-2050 nader verklaart; laat zien dat de demografische druk (de som van de groene en de grijze druk), ondanks de toenemende vergrijzing, momenteel aanzienlijk lager is dan veertig jaar geleden of veertig jaar in de toekomst. Vooral na 2010 zal sprake zijn van een oplopende druk, die eind jaren dertig bijna even groot zal zijn als begin jaren zestig van de afgelopen eeuw. Al over tien jaar zullen in Nederland meer 65e verjaardagen worden gevierd dan 20e verjaardagen: de ‘uitstroom’ uit de potentiële beroepsbevolking zal dus groter worden dan de ‘instroom’, zeker als ook rekening wordt gehouden met het aantal sterfgevallen in de potentiële beroepsbevolking (momenteel bijna 25 duizend per jaar).

Wel zal in 2040 de samenstelling van het potentieel zorgbehoevende deel van de bevolking geheel anders zijn dan in 1960 (minder jongeren en meer ouderen), wat vooral gezien de hoge medische kosten die de grijze druk met zich meebrengt tot relatief veel hogere (overheids)uitgaven zal leiden. Pas na 2040 zal de bevolking weer ontgrijzen, als gevolg van de ontgroening in de afgelopen decennia. (bron: CBS)

De veeleisende generatie Y
Generatie Y (mensen die geboren zijn tussen 1978 en 1994) is veeleisend. Ze werken in eerste instantie voor het geld maar hechten daarnaast sterk aan uitdaging, sfeer en waardering. Dit maakt het lastig hen te werven. Maar nog veel belangrijker is, dat werkgevers zich meer dan ooit tevoren moeten richten op het vasthouden van hun werknemers. Want generatie Y is snel teleurgesteld en continu latent werkzoekend. Van de reeds werkende jongeren blijkt maar liefst 53 procent al tussen de twee tot vijf werkgevers te hebben gehad. Ook blijkt uit het onderzoek dat generatie Y lang niet zo homogeen is als voorgesteld wordt. Er zijn grote verschillen tussen mannen en vrouwen, diverse opleidingsniveaus en autochtonen en allochtonen. (bron: managersonline.nl)

Binden en boeiuh
Om meer te leren over de generatie Y is het interview met Rob Weinberg (1982), filosoof en opinie redacteur bij NRC Next buitengewoon interessant. Hij is o.a. auteur van het boekje Boeiuh, waarin hij zijn generatie typeert. Verplichte kost voor ondernemers.

Puyt Consultancy officieel van start

Richard Puyt — Tue, 30 Sep 2008 22:01:16 +0000

Vandaag begint Puyt Consultancy officieel met haar activiteiten. Vanaf nu kunt u bij ons terecht voor management- en adviesdiensten op de gebieden organisatie ontwikkeling, innovatie, samenwerking en klantgerichtheid. Tevens doen we promotieonderzoek naar succesvol veranderen binnen de overheid. We zijn altijd op zoek naar goede voorbeelden, cases en succesvolle veranderaars.

De groene garnalen staan in het rood

Richard Puyt — Fri, 26 Sep 2008 13:51:46 +0000

Het toonbeeld van het duurzaam ondernemerschap is in zwaar weer geraakt. Vandaag lezen we in het Financieele Dagblad dat de Happy Shrimp Farm op de Rotterdamse Maasvlakte na 3 jaar ondernemen en enkele miljoenen subsidie euro’s verder op verlies staat van €600.000,-. Een van de oprichters heeft na zijn vakantie al het veld moeten ruimen. Inmiddels hebben 2 nieuwe aandeelhouders een meerderheidsbelang genomen in de onderneming en wordt er stevig ingegrepen. Het streefcijfers van 30 ton ‘Happy Shrimps’ per jaar kan niet worden gerealiseerd omdat de technische installatie waarschijnlijk slecht is ontworpen. Er zijn problemen met de belichting en de voedsel-voorziening. De productie is slecht te voorspellen en daardoor worden de streefcijfers niet gehaald. De nieuwe aandeelhouders hebben nog aardig wat werk voor de boeg. Ze denken dat het nog wel even gaat duren voordat de Happy Shrimp Farm ‘ break even’ draait. Hoe kon dit fantastische idee toch uitdraaien op een bedrijfsramp?

Aan media aandacht had de Happy Shrimp Farm de afgelopen drie jaar geen gebrek. Ze zijn er zelfs trots op dat 9 miljoen Nederlanders de naam Happy Shrimps kennen, zonder dat ze een €uro hebben besteed aan marketing en PR. In september 2006 opende minster Cees Veerman de Happy Shrimp Farm en noemde het een aanwinst voor de visserij. Een jaar later werd de eerste kilo Happy Shrimps geveild door burgemeester Ivo Opstelten. Verschillende overheden hebben dan ook flink in de subsidie buidel getast om deze duurzame ondernemers alle ruimte te geven. Het is natuurlijk ook een fantastisch idee. Door de restwarmte van de EON centrale te gebruiken kunnen 24 bassins met babyshrimps worden verwarmd. Dit is het schoolvoorbeeld van co-makership en duurzaam ondernemerschap.

Dat het fout ging kon eigenlijk niet uitblijven. In de management literatuur kennen we het groei model van Greiner. Elke groeifase van een onderneming gaat gepaard met een crises. De eerste crises in het model is de leiderschapscrises. Nadat het pionieren zo’n beetje klaar is, wordt het tijd om de bedrijfs-voering te gaan professionaliseren. Als dit niet goed wordt begeleid, dan krijg je brokken. De pioniers hebben te weinig aandacht besteed aan de bedrijfsvoering en zitten daarom in zwaar weer (en de rode cijfers). Het is nog niet te laat om in te grijpen, maar de tijd van spelen en experimenteren is nu voorbij…