De Amerikaanse illusionisten Penn en Teller braken alle televisie wetten met hun programma ‘Bullshit’ waarin ze op een sceptische wijze keken naar magie en aantoonden hoe makkelijk het is om mensen te bedonderen. Ze deden een illusie of magische truc die ze vervolgens aan het publiek gingen uitleggen. Dit is natuurlijk heiligschennis in de obscure wereld van magiërs, goochelaars en mediums. Maar, het bleek een schot in de roos (Bull’s eye!). Heel veel kijkers schreven dat ze enthousiast waren over een programma waarbij de intelligentie van de kijker niet bij voorbaat werd beledigd. In Groot Brittannië hebben we het fenomeen Derren Brown, die in Nederland nog weinig bekendheid geniet. Hij kwam in 2000 op Channel 4 met het programma Tricks of the mind en was op slag beroemd. In 2003 deed hij het nog eens dunnetjes over met de show genaamd Russian Roulette, waarbij hij een geladen pistool tegen zijn hoofd hield en raadde in welke kamer de kogel zat. Hiermee wilde hij graag eens testen hoever de grenzen van reality televisie konden worden opgerekt. Het mag duidelijk zijn dat hij graag mag provoceren en dat subtiliteit hem vreemd is. In zijn boekje Tricks of the mind laat hij zien hoe ‘eenvoudig’ het is om mensen te manipuleren. De belangrijkste conclusie voor mij: Het gaat niet om de techniek, maar om het beïnvloeden van de perceptie en de verwachtingen.

Continue reading →