De concurrentiegerichte dialoog
Vanuit de projectmanagementpraktijk ben ik op het spoor gekomen van het onderwerp het thema professioneel opdrachtgeverschap. Een opdrachtgever is eindverantwoordelijk en geeft sturing. Ten minste, dat zou je denken. In de gangbare projectmanagement literatuur wordt een beeld geschetst waarin de projectmanager de actieve persoon is die dit allemaal zelf kan regelen. Betrokkenheid van een opdrachtgever is blijkbaar helemaal niet belangrijk. In mijn eigen ervaring is het cruciaal om permanent met elkaar te communiceren om tot een optimale samenwerking te komen. Dit leidt tot beter begrip en inzicht in elkaars belangen en drijfveren. Er wordt gewerkt aan wederzijds vertrouwen in elkaars kwaliteiten en competenties. Dit vermoeden wordt nu bevestigd, omdat men in de bouw- en aannemerij permanent bezig is met dit thema. Denk bijvoorbeeld aan het opdrachtgeversforum. Later kreeg ik te maken met de inkoop- en aanbestedingspraktijk, waarbij is parallellen zag met de projectmanagement praktijk. De relatie van de overheidsinkopers met hun interne organisatie is ijzig, leveranciers worden het liefste op afstand gehouden en kwaliteit wordt beoordeeld aan de hand van checklists, wegingsfactoren en heeft de laagste prijs de overhand. Er is dus helemaal geen sprake van vertrouwen. Dit beeld wordt versterkt in de media. Allemaal in naam van transparantie en mededinging. Mijn interesse voor de concurrentiegerichte dialoog werd gewekt, omdat juist bij deze procedure wel de mogelijkheid bestaat tot dialoog en het exploreren van elkaar kennis, kwaliteiten en competenties. Eindelijk weer terug naar de menselijke maat.

Onderzoek
Ervaringen van dialoogteams tot dusverre laten bepaalde tendensen zien: Aan de inhoudelijke voorbereiding ligt het niet; die is vaak goed tot zeer goed. Wel is er door alle regelgeving en ‘juridisering’ van het proces een toenemende onzekerheid en soms zelfs angst om ‘fouten’ te maken (bijvoorbeeld een verspreking of – nog erger – dingen doen die geïnterpreteerd kunnen worden als een conclusie of toezegging). Een open gesprek waarin men met elkaar de materie goed verkend zit er dan niet meer in. Van een echte dialoog komt aldus nog maar weinig terecht. Er ontstaan gemakkelijk stereotype negatieve beelden van elkaar. Men houdt vast aan eerder ingenomen posities en zoekt alleen nog maar bevestiging.

Vraagstelling
Wat zijn nu de succes- en faalfactoren bij bijzonder complexe aanbestedingen en wat is de invloed van de concurrentiegerichte dialoog als interventie. In de wetenschappelijke literatuur zijn over dit onderwerp nog geen publicaties te vinden. Zelfs evaluaties van projecten die de concurrentie gerichte dialoog hebben doorlopen zijn schaars. Wat hier nu precies de reden voor is wordt niet duidelijk. Ik krijg steeds meer het idee dat de inkoop- en aanbestedingspraktijk feitelijk een politiek proces is. Er wordt lippendienst bewezen aan transparantie. Is dit misschien weer de vertrouwensparadox die mij parten speelt?

Doelstelling
Het is de doelstelling van het VU CfE om alle VU-studenten in de gelegenheid stellen om in aanraking te komen met ondernemerschapsonderwijs.

Voor dit proefschrift heeft Flora Beeftink een experiment uitgevoerd met 109 studenten industrieel ontwerpen en managementwetenschappen, 88 mensen met verschillende beroepen zijn geënquêteerd over de betrokkenheid en afstand tot hun werk, 25 architecten zijn onderworpen aan een diepte interview over hetzelfde onderwerp, de agenda’s van 68 R&D ingenieurs zijn bestudeerd en er is nog een enquête afgenomen onder 399 architecten.

De opzet van het onderzoek

In haar proefschrift heeft Flora de volgende onderzoeksvragen geformuleerd:

1. Are individuals more creative if they have personal discretion over how to use their time?
2. Do creative professionals distribute their work efforts differently over time compared to others working in less creative professions?
3. How do creative professionals pace their projects over time exactly?
4. Is time management beneficial to creativety?
5. To what extent are self regulation behaviours (setting priorities, planning work activities and monitoring time and task progress) related to the success of creative professionals?

Do you need a break right now? is de titel van hoofdstuk 2 waarin de eerste onderzoeksvraag wordt behandeld. Er wordt een belangrijk onderscheid gemaakt tussen interrupties (negatief invloed) en pauzes (positieve invloed). Als creativelingen bezig zijn met creatieve taken, dan heef het de voorkeur om ze zelf de pauzes te laten plannen. Dit leidt tot meer inzicht en minder frustratie.

Working on Something Else for a While. In hoofdstuk 3 worden 2 studies beschreven. Een enquete onder 88 mensen met verschillende beroepen en diepteinterviews onder 25 architecten. De centrale vraag is betrokkenheid en onthechting van het werk in creative beroepen in tegenstelling tot minder creatieve beroepen. Ik moest ook denken aan het verhaal van Fons Trompenaars over tijdorientatie. Hij onderscheid synchroniteit en sequentialiteit. Ik zie hier ook een verband met creative beroepen en minder creatieve beroepen. Mensen in creatieve beroepen hebben werken volgens het principe van synchroniteit (paralllel) en minder creatieve beroepen volgens sequentialiteit (volgtijdelijk).

Managing One’s Creativity? is de centrale vraag in hoofdstuk 4, waarin wordt onderzocht of timemanagement creativiteit in het dagelijkse werk bevorderd. Deze onderzoeksvraag kan niet stellig met een ja worden beantwoord. Er wordt een positief verband gevonden tussen de neiging tot timemanagement en een positief effect op dagelijkse creativiteit. Tevens wordt onderkent dat de neiging om te werken volgens principes van timemanagement ook erg persoonsgebonden is. Toch denkt de onderzoekster dat door training er ook nog een boel te winnen valt op het gebied van verhoging van dagelijkse creativiteit. Trainingen in timemanagement leveren bedrijven dus geld op.

Being Successful in a Creative Profession. Zonder adequaat timemanagement zal de creativeling niet succesvol zijn in het zakenleven. Zonder geloof in je eigen kunnen (self efficacy) komt de creativeling onvoldoende toe aan het goed organiseren van het eigen werk. Dit hoofdstuk suggereert nog vervolgonderzoek naar creative prestaties en organisatie van het werk.